O‘RTA OSIYO TA’LIM TIZIMIDA JADIDLAR PEDAGOGIKASI: TADRIJ, TAHLIL VA TENDENSIYALAR

Mualliflar

  • ODILJON AKBAROV Namangan davlat universiteti Muallif

Kalit so‘zlar:

jadidchilik; jadid pedagogikasi; Markaziy Osiyo ta’limi; ta’lim islohoti; madrasa tizimi; rus-tuzem maktablari; mustamlakachilik ta’lim siyosati; intellektual modernizatsiya.

Abstrak

Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Markaziy Osiyodagi ta’lim tizimining holati, an’anaviy maktab-madrasalar va rus-tuzem maktablari parallel faoliyati hamda jadid pedagogikasining shakllanishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda mustamlakachilik ta’lim siyosatining ta’siri yoritilib, mintaqadagi intellektual modernizatsiya jarayonlari o‘rganilgan. Muallif jadidchilik harakatini zamonaviy pedagogik tafakkurning muhim bosqichi sifatida baholab, yangi usul maktablari o‘quv dasturlarining jamiyat ijtimoiy ehtiyojlari va tanqidiy fikrlashni shakllantirishdagi rolini asoslab beradi.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Havolalar

1. Khalid, A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. Berkeley: University of

California Press, 1998.

2. Allworth, E. Central Asia: 130 Years of Russian Dominance. Durham: Duke University Press, 1994.

3. Brower, D. Turkestan and the Fate of the Russian Empire. London: Routledge, 2003.

4. Abdurashidxonov, M. “Maktab va maorif to‘g‘risida.” Taraqqiy, 1903.

5. Behbudiy, M. Padarkush (1911); “Kitobat ul-atfol” (1912).

6. Kamp, M. The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism.

Seattle: UW Press, 2006.

7. Ayni, S. Esdaliklar. Dushanbe, 1949.

8. Turkiston General-Gubernatorligi Maorif boshqarmasi yillik hisobotlari, 1909–1911. O‘zR FA Arxivi:

f.102, op.3, d.7; d.11.

9. Brower, D. “Russian Roads to Central Asian Modernity.” In: Between Tsar and People, ed. E. Lahusen,

1997.

10. Nalivkin, V. Ocherki byta Sredney Azii. Sankt-Peterburg, 1893.

11. Ostroumov, N. P. Russkaya shkola v Turkestane. Toshkent, 1895.

12. Vyatkin, V. L. “Xiva xonligida maktab va madrasa holati.” Rossiya konsullik hisobotlari, 1908.

13. Meyer, J. “Volga–Crimean Tatar Networks and Jadid Schooling.” Cahiers du Monde Russe, 2002.

14. Zand, M. “Bukharan Jews’ Education.” Encyclopaedia Iranica, 1990.

15. Becker, S. L. Russia’s Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865–1924. Cambridge,

1968.

16. Qosimov, B. O‘zbek ma’rifatparvarligi tarixi. Toshkent: OME, 2019.

17. G‘aspirinskiy, I. Rus musulmonlari va Tarjuman maqolalari to‘plami, 1883–1906.

18. Abdulla Avloniy. Tanlangan asarlar, 2-jildlik. 1-jild. T.: Ma’naviyat, 2009. 82-bet.

19. Аҳмад Дониш. Наводирул вақое. Т.: Фан, 1964. 10-бет.

20. ЎРҚ-901 01.02.2024 Pedagogning maqomi to‘g‘risida https://lex.uz/pdfs/6786401

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-05

Qanday havola qilish kerak

O‘RTA OSIYO TA’LIM TIZIMIDA JADIDLAR PEDAGOGIKASI: TADRIJ, TAHLIL VA TENDENSIYALAR. (2026). Kasb-Hunar Ta’limi, 9(2), 191-196. https://kasbhunartalimi.uz/index.php/kht/article/view/105